Τα λίγα και απλά της προσευχής, (πως ακούει ο Θεός...) ~ Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου

(φωτο: Άγιον Όρος, Χριστούγεννα του 2018)

Τα λίγα και απλά της προσευχής 

~ Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου

Αν η γλώσσα μας προφέρει προσευχητικά λόγια και η διάνοιά μας ονειροπολεί, τίποτα δεν έχουμε να ωφεληθούμε.

Απεναντίας, θα κατακριθούμε, επειδή ακριβώς με μεγαλύτερη υπομονή και εντατικότερη προσοχή μιλάμε σε ανθρώπους παρά στον Κύριό μας.Στο κάτω-κάτω, κι αν ακόμα δεν πάρουμε τίποτε απ' Αυτόν, το να βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία μαζί Του μικρό καλό είναι;

Αν ωφελούμαστε πολύ, όταν συζητάμε μ' έναν ενάρετο άνθρωπο, πόσο θα ωφεληθούμε, αλήθεια, συνομιλώντας με τον Πλάστη, τον Ευεργέτη, το Σωτήρα μας, έστω κι αν δεν μας δίνει ό,τι Του ζητάμε;

Γιατί, όμως, δεν μας δίνει; Θα το τονίσω γι' άλλη μια φορά:

Γιατί συνήθως Του ζητάμε πράγματα βλαβερά, νομίζοντας πως είναι καλά και ωφέλιμα.

Δεν γνωρίζεις, άνθρωπέ μου, το συμφέρον σου.

Εκείνος, που το γνωρίζει, δεν εισακούει την παράκλησή σου, γιατί φροντίζει περισσότερο από σένα για την σωτηρία σου.

Αν οι γονείς δεν δίνουν πάντα στα παιδιά τους ό,τι τους ζητούν, όχι βέβαια επειδή τα μισούν, μα επειδή, απεναντίας, υπερβολικά τα αγαπούν, πολύ περισσότερο θα κάνει το ίδιο ο Θεός, ο οποίος και περισσότερο από τους γονείς μας μας αγαπά και καλύτερα απ' όλους γνωρίζει ποιο είναι το καλό μας.

Όταν, λοιπόν, αποκάνεις ικετεύοντας τον Κύριο, κι Εκείνος δεν σου δίνει σημασία, μην παραπονιέσαι.

Ξεχνάς, άλλωστε, πόσες φορές εσύ άκουσες κάποιον φτωχό να σε παρακαλάει και δεν του έδωσες σημασία;

Και αυτό το έκανες από σκληρότητα, ενώ ο Θεός το κάνει από φιλανθρωπία. Ωστόσο, ενώ δεν δέχεσαι να κατηγορήσουν εσένα, που από σκληρότητα δεν άκουσες τον συνάνθρωπό σου, κατηγορείς το Θεό, που από φιλανθρωπία δεν σε ακούει.

Είπα όμως προηγουμένως, ότι κι όταν ακόμα δεν σε ακούει, η ωφέλειά σου από την προσευχή είναι μεγάλη. Γιατί είναι αδύνατο ν' αμαρτήσει ένας άνθρωπος που προσεύχεται πρόθυμα και αδιάλειπτα, ένας άνθρωπος που συντρίβει την καρδιά του, ανεβάζει το νου του στον ουρανό και ομολογεί ταπεινά στον Κύριο τα αμαρτήματά του.

Γιατί, ύστερ' από μία τέτοια προσευχή, πετάει μακριά κάθε φροντίδα για τα γήινα, αποκτάει φτερά, γίνεται ανώτερος από τ' ανθρώπινα πάθη.

Τα δροσερά νερά δεν δίνουν στα φυτά τόση θολερότητα, όση δίνουν τα δάκρυα στο δέντρο της προσευχής, κάνοντάς το ν' ανεβαίνει ψηλά, ως το θρόνο του Θεού. Έτσι, μάλιστα, Εκείνος εισακούει την προσευχή μας.

Και πώς να μην εισακούσει την προσευχή μιας ψυχής, που στέκεται μπροστά Του με αυτοσυγκέντρωση, με κατάνυξη, με ταπείνωση;

Μιας ψυχής που έχει μεταφερθεί νοερά από τη γη στον ουρανό;

Μιας ψυχής που έχει διώξει κάθε ανθρώπινο λογισμό, κάθε βιοτική μέριμνα, κάθε εμπαθή προσκόλληση, κι έχει αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στην μυστική και πανευφρόσυνη κοινωνία με τον Κύριό της;

Ναι, έτσι πρέπει να προσεύχεται ο χριστιανός.

Αφού συγκεντρώσει και εντείνει όλη του την σκέψη, τότε να ικετεύει το Θεό έμπονα.

Δεν χρειάζεται να λέει ατέλειωτα λόγια, φτάνουν τα λίγα και απλά...

myblog.pblogs.gr

Aγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: Λόγοι αρετής και σοφίας, γνωμικά και επιγράμματα.

''Λόγοι αρετής και σοφίας, γνωμικά και επιγράμματα...''

~ Άγιος Γρηγόριος, ο θεολόγος των θείων ελλάμψεων

- Ιδιαίτερα αγαπώ το εξής φάρμακο στα παθήματα μου, το να συνομιλώ μόνος μου με την ψυχή μου στην ησυχία.

- Μιλάτε, όταν τα λόγια σας είναι πιο πολύτιμα από τη σιωπή. Αγαπάτε τη σιωπή, όταν είναι πιο πλούσια από τα λόγια.

- ‘‘Αν κανείς με ρωτούσε ποιο είναι το καλλίτερο πράγμα της ζωής; θα του απαντήσω, οι φίλοι. Και από αυτούς ποιους πρέπει να τιμώ περισσότερο; Τους αγαθούς, θα του πω.” ~ Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (ΕΠΕ 7,380)

*****

Και το καλόν ου καλόν,

 όταν μη καλώς γίνηται. 

(Και το καλό δεν είναι καλό, 

όταν δεν γίνεται με τον καλό τρόπο).

- ''Μου φαινόταν ότι τίποτε δεν άξιζε τόσο όσο το να νεκρώσω τις αισθήσεις, μακριά από το σαρκικό και κοσμικό φρόνημα, και αφού στραφώ στον εαυτό μου, να μην με αγγίζει κανένα ανθρώπινο, παρά μόνο να συνομιλώ με τον Θεό, να ζω υπέρ τα δρώμενα, να ζω τις θείες αποκαλύψεις, να γίνομαι πράγματι έσοπτρο ακηλίδωτο του Θεού, λαμβάνοντας φως από το φως, και από σκοτεινός να φωτίζομαι, συγκομίζοντας ήδη από την παρούσα ζωή τους καρπούς των ελπιζομένων μελλόντων αγαθών, αφήνοντας την γη και συναναστρεφόμενος τους αγγέλους.'' (Λόγος Β’, Απολογητικός της εις τον Πόντον φυγής)

*****

- Τι να φοβηθείς σαν κλείσεις μέσα σου το Θεό; Ένα πράγμα να φοβηθούμε μόνο. Το να φοβηθούμε κάτι άλλο περισσότερο από τον Θεό και να προσβάλλουμε την εικόνα Του με την κακία μας

- Καλύτερα να νικιέται κάποιος, όταν πρέπει, παρά να νικά με τρόπο αθέμιτο και επικίνδυνο.

- Τοῦ βίου σου τὸ πέλαγος γυμνὸς νὰ διασχίζῃς, μήτε τὸ πλοῖον σου βαρειὰ νὰ εἶνε φορτωμένον, διότι εἶνε κίνδυνος νὰ καταβυθισθῇ.

Ἔρως καί μέθη, φθόνος τε κι᾽ αὐτός ὁ βροτοκτόνος διάβολος, ὅλα αὐτά ἰσοδυνάμως δρῶσιν. Εἰς ὅποιον Χριστιανόν φανοῦν, τόν καταστρέφουν.

- Ἐξέταζε μὲ προσοχὴν μᾶλλον τὸν ἑαυτόν σου παρὰ τοὺς ἄλλους, φίλε μου. Διότι ἐξ ἐκείνου σὺ μόνος θὰ ὠφεληθῇς πολύ, ἐκ τούτου δὲ οἱ ἄλλοι. Καὶ εἶνε προτιμότερον πάντα νὰ λογαριάζῃς τὰ ἔργα καὶ τὰς πράξεις σου παρὰ τὰ χρήματά σου. Διότι ταῦτα φθείρονται, ἐκεῖνα δ᾽ ἀπομένουν·

- Ἀρχῆς καλῆς τὸ τέλος εἶνε κάλλιστον· πολὺ ὀρθοὶ οἱ ὅροι τοῦτοι φαίνονται. Ὅμως ἀρχή, καλὸν τὸ τέλος ἔχουσα, εἶνε τοῦ βίου κάθαρσις ἡ ἔνθεος.

- ''Θὰ εὐχόμουνα νὰ εἶμαι ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἀγωνίζονται γιὰ τὴν ἀλήθεια καὶ λοιδωροῦνται, καὶ θεωροῦνται γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ὡς ἐχθροί. Μᾶλλον δὲ καὶ καυχῶμαι ὅτι εἶμαι τέτοιος. Διότι εἶναι προτιμότερος ὁ πόλεμος γιὰ τὴν ἀρετήν, ἀπὸ τὴν εἰρήνη ποὺ συμβιβάζεται μὲ τὴν κακία καί, ὡς ἐκ τοῦτου, χωρίζει ἀπὸ τὸν Θεόν. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ὁπλίζει τὸν ἤρεμον ἀγωνιστήν, διὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἀγωνίζεται μὲ ἐπιτυχίαν κατὰ τῶν κακῶν...'' ~ Aγίου Γρηγορίου Θεολόγου: “Ἀπολογητικός περί τῆς φυγῆς εἰς τόν Πόντον ἢ περί Ἱερωσύνης”

- Ἡ κακία θριαμβεύει, κανεὶς ἂς μὴ σκοτισθῇ! Γίνετε ὅλοι κακοί, εὔκολο εἶναι! Καὶ συμφερώτερο. Νόμος γίνεται ἡ (κακὴ) πράξη!

[Ἄν δὲν μιλοῦμε κι ἀνεχόμαστε τὸ κακό] εἴμαστε κι ἐμεῖς συνεργάτες τοῦ κακοῦ. Γιατί ἡ σιωπή μας μιλάει, κι’ ἂς φαίνεται ὅτι ἐμεῖς δὲ μιλοῦμε. 

*****

Ἄλλος ἀγαπᾷ τὸ κρασί, ἄλλος τὴ γυναῖκα, 

ὁ σοφὸς ὅμως ἀγαπᾷ τὴν Ἀλήθεια. 

(οἶνόν τις εἶπε συμπότης πάντων κρατεῖν, 

ἄλλος γυναῖκα, τὴν δ’ ἀλήθειαν σοφός)

- Ὁ πιστός, ὁ εἰλικρινὴς ἄνθρωπος, εἶναι καὶ ὁ πιὸ εὐκολόπιστος, εὔκολο θῦμα τῶν ἐπιτηδείων καὶ τῶν ἀπατεώνων. 

(πιστοῦ γὰρ ἀνδρὸς 

οὐδὲν εὐπειθέστερον)

Καὶ ζῶ καὶ πέθανα. Σοφὸς ἂν εἶσαι, θὰ ἐννοήσεις: Εἶμαι νεκρὸς γιὰ τὴν ψυχή, σὰν ζωντανεύει ἡ σάρκα. Ψυχή μου, ἂς εἶσαι ζωντανή, κι ἡ σάρκα μου ἂς πεθάνει. (ΜΗ΄ Εἰς τὸν ἀποθανόντα τῷ κόσμῳ)

- Μέγιστην δόξαν προξενεῖ ς’ τὸν ἄνθρωπον ἡ γνῶσις. Ὅμως εἶνε μέγιστον κακόν εἰς ὅσους τὴν μεταχειρίζονται κακῶς.

- Τὸν ἄλλον μὲν νὰ ἐπαινῇς, ἀλλ᾽ ὅταν ἐπαινῆσαι, νὰ μὴν ἐπαίρεσαι ποτέ. Διότι πρέπον εἶνε νὰ ἔχῃς φόβον πάντοτε μήπως καὶ τῶν ἐπαίνων εἶσαι πολὺ κατώτερος.

- «Τίποτα δεν ποθούσα περισσότερο από το να κλείσω τη θύρα των αισθήσεων, να εξέλθω της σαρκός και του κόσμου, να συγκεντρωθώ εις εαυτόν, διακόπτοντας κάθε δεσμό με τα ανθρώπινα, πέρα από τα απολύτως αναγκαία, να συνδιαλεχθώ με τον εαυτό μου και μετά του Θεού, ώστε να ζήσω υπεράνω των ορατών, με τρόπο ώστε να φέρω επάνω μου τις θεϊκές εμφάσεις, χωρίς αλλοίωση ή ανάμειξη με τις παγιωμένες μορφές του ενθάδε. Να καταστώ αληθινά και συνεχώς να καθίσταμαι αληθής ακηλίδωτος καθρέπτης του Θεού και των ουρανίων, προσθέτοντας φως στο φως, υποκαθιστώντας την ασάφεια με την ευκρίνεια, απολαμβάνοντας ήδη από τον παρόντα βίο την ελπίδα των αγαθών της μέλλουσας ζωής, ώστε να συνοδοιπορήσω μετά των Αγγέλων, παραμένοντας στη γη, την οποία προηγουμένως άφησα και ανήλθα εις τα άνω διά του Αγίου Πνεύματος. Αν κάποιος από εσάς κατέχεται από αυτόν τον πόθο, γνωρίζει τι θέλω να πω και θα μου συγχωρήσει αυτό που ένιωσα τότε…» («Λόγοι» 2, 7· PG 35, 413C-416A· ΕΠΕ 1, 83)

- Πάντοτε νὰ ἐργάζεσαι τὴν σωτηρίαν πρέπει· ὁ πλέον δὲ κατάλληλος καιρὸς πρὸς τοῦτο εἶνε τὸ τέλος σου.

Ἦλθε τὸ γῆρας• καὶ βοᾷ ὁ κῆρυξ, ἄκουέ τον, κραυγάζει τὸ ἐξόδιον. Πρὸς τοῦτο εὐτρεπίζου. Ἐγγὺς εἶνε ἡ κρίσις.

*****

Ἔπαθα πλῆθος δεινὰ κι ἀπ᾽ τὰ δεινὰ χειρότερα,

κι αὐτὰ ἀπ᾽ ὅσους καθόλου δὲν πρόσμενα νὰ πάθω.

Τίποτα ὅμως ἀπ᾽ ὅ,τι ἔπαθαν ὅσοι μὲ πείραξαν.

Τὰ δεινά μου πέρασαν· ὅσους ὅμως ἡ δικαιοσύνη

ἔγραψε στὰ σιδερένια βιβλία ξέρω τὴ δυστυχία τους.

Πέπονθα δεινὰ πλεῖστα, καὶ δεινῶν πέρα, Καὶ ταῦθ’ ὑφ’ ὧν ἥκιστα ᾠόμην παθεῖν. Ἀλλ’ οὐδὲν οἷόν μ’ οἱ κακῶς εἰργασμένοι. Τὰ μὲν γὰρ οἴχεθ’· ὧν δ’ ἔγραψεν ἡ δίκη Βίβλοις σιδηραῖς, οἶδα τὴν μοχθηρίαν.

(ΝΒ΄ Θρῆνος)

Επιμέλεια και σύνταξη κειμένου 

Δημήτρης Ρόδης για πνεύματος κοινωνία

''Μπρός στο Θεό όλα δεύτερα. Τόπο στο Λόγο…'' ~ Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου (ποίημα)

''Μπρός στο Θεό όλα δεύτερα. Τόπο στο Λόγο…''

Κι εγώ μέσα στις συστροφές της ταραγμένης σκέψης σ’ αντίμαχες ιδέες παραδομένος:

Ποιος στάθηκα, ποιος είμαι, τι θα γίνω; Δεν ξέρω καθαρά. Κι άλλος σοφότερός μου ούτε κι εκείνος.

Στάσου. Μπρος στο Θεό όλα δεύτερα. Τόπο στο Λόγο. Μάταια δε σ’ έπλασε ο Θεός, μ’ εγώ αντιστέκομαι, μικρόψυχος,  στον ύμνο.

Σκοτάδι εδώ κι εκεί του Λόγου το βασίλειο κι όλα ξάστερα, για το Θεό αντικρύζοντας, για στη φωτιά να τυραννιέσαι. Μόλις με γλύκανε έτσι ο νους, πάει κι ο πόνος.

Κι από το σύσκιο δάσος χτες γυρίζοντας στο σπίτι, μια χαμογέλαγα παράξενα και μια σιγόκαιγε η καρδιά με σκέψη ανταριασμένη.

Του μεγάλου Θεού κληρονομιά, ντυμένος σάρκα, εικόνα αρχέτυπη, θα σμίξω με των ουρανών τα πνεύματα. Μας προσκαλεί ο Θεός, φτερά ας ανοίξουμε κι ας πάμε...

Το εύκολο στεφάνι Βασιλιά, κράτα το γι’ άλλους… για με χαρά να σε δεχτώ με τα παθήματα, τους πόνους…

Δικός Σου είμαι Χριστέ μου, και λύτρωσέ με ως θέλεις…

~  Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου (ποίημα)

 PG 37, 1023-1450

''Έλεγε ο άγιος Παϊσιος: ‘‘Γιορτάζει ο υποτακτικός του Μ. Αντωνίου, ο Μέγας Αθανάσιος! ”

Έλεγε ο άγιος Παϊσιος: ‘‘Γιορτάζει ο υποτακτικός του Μεγάλου Αντωνίου, ο Μέγας Αθανάσιος!”

«Αθανάσιον επαινών, αρετήν επαινέσομαι. Ταυτόν γαρ εκείνο τε ειπείν και επαινέσαι ότι πάσαν εν εαυτώ συλλαβών είχε την αρετήν». (Επαινώντας τον Αθανάσιον θα επαινέσω την αρετήν. Γιατί Αθανάσιος και αρετή, είναι το ίδιον πράγμα. Όταν αναφέρομαι εις αυτόν επαινώ την αρετήν). ~ Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου (Λόγος Κ.Α.’)

Σε όλη του τη ζωή ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Μ. Αθανάσιος (295-373) αγωνιζόταν εναντίον των αιρέσεων. Γι’ αυτό και ονομάστηκε «Στύλος της Ορθοδοξίας»!

*****

Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας, Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας

~ Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Ο Αθανάσιος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το έτος 296 μ.Χ. και από παιδί ακόμα είχε κλίση προς την πνευματική ζωή. Όταν πια έγινε διάκονος του Αρχιεπισκόπου Αλεξάνδρου, τον συνόδευσε στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο [Νίκαια, 325]. Σε αυτή τη Σύνοδο ο Αθανάσιος έγινε γνωστός για την γνώση του, την αφοσίωση και τον ένθερμο ζήλο του για την Ορθοδοξία. Συνέβαλε τα μέγιστα στην καταπολέμηση της αίρεσης του Αρείου και στην ενδυνάμωση της Ορθοδοξίας. 

Έγραψε το Σύμβολο της Πίστεως, το οποίο υιοθετήθηκε από την Σύνοδο. Μετά την κοίμηση του Αλεξάνδρου, ο Αθανάσιος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος της Αλεξανδρείας. Στην διακονία του ως Αρχιεπισκόπος Αλεξανδρείας, παρέμεινε επί σαράντα χρόνια, αν και όχι όλο το χρονικό διάστημα. Με μεγάλα διαλείμματα, σε όλη τη ζωή του, διωκόταν από τους αιρετικούς. Από τους ασεβείς αυτοκράτορες, εκείνοι που τον δίωξαν περισσότερο ήταν ο Κωνστάντιος, ο Ιουλιανός ο Παραβάτης και ο Ουάλης, από τους επισκόπους, ο Ευσέβιος Νικομηδείας και πολλοί άλλοι, και από τους αιρετικούς, ο Άρειος και οι οπαδοί του. 

Ο Αθανάσιος αναγκάστηκε να κρυφτεί από τους διώκτες του, ακόμη και σε ένα πηγάδι, άλλοτε σε ένα τάφο, σε σπίτια χριστιανών και στις ερήμους. Δύο φορές αναγκάστηκε να διαφύγει στη Ρώμη.

Μόνο πριν από το θάνατό του, έζησε για λίγο ειρηνικά ως καλός ποιμένας ανάμεσα στο καλό ποίμνιο του, που τον αγαπούσε αληθινά. Λίγοι άγιοι συκοφαντήθηκαν τόσο εγκληματικά και καταδιώχθηκαν τόσο ανελέητα, όσο ο άγιος Αθανάσιος. Η μεγαλειώδη ψυχή του υπέμεινε τα πάντα καρτερικά για την αγάπη του Χριστού και, στο τέλος, αναδείχθηκε νικητής από όλον αυτόν το μαρτυρικό και πολυχρόνιο αγώνα. 

Για συμβουλές, για παράκληση και ηθική υποστήριξη ο Αθανάσιος επισκεπτόταν συχνά τον άγιο Αντώνιο, τον οποίο σεβόταν ως πνευματικό του πατέρα. Ο Αθανάσιος, ο άνθρωπος ο οποίος διατύπωσε την μέγιστη αλήθεια, (το δόγμα της Αγίας Τριάδος) έπρεπε πολλά να υποφέρει για αυτήν την αλήθεια, μέχρι το έτος 373 μ.Χ., όπου ο Κύριος τον ανάπαυσε στη Βασιλεία Του ως πιστό και αληθινό υπηρέτη Του.

Ο Πρόλογος της Αχρίδος: Βίοι των Αγίων από τον Άγιο Νικολάι Βελιμίροβιτς

iconandlight.wordpress.com

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ: Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΘΕΞΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΝΥΣΣΗΣ

ΑΓΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΤΟΥΔΙΤΟΥ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ:

Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΘΕΞΗΣ

ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΝΥΣΣΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ 19: Ἐπειδὴ ὁ Γρηγόριος Νύσσης μέσα στὰ συγγράμματά του φαίνεται γιὰ ἐκείνους ποὺ δὲν γνωρίζουν τὸ βάθος τῆς ὑψηλῆς θεωρίας του νὰ ὑποδηλώνει μιὰ ἀποκατάσταση, παρακαλῶ νὰ μᾶς πεῖς γι’ αὐτὸ ὅ,τι γνωρίζεις.

ΑΠΟΚΡΙΣΗ: Ἡ Ἐκκλησία γνωρίζει τρεῖς ἀποκαταστάσεις· μιὰ ἀποκατάσταση τοῦ καθενός μας ἀνάλογα μὲ τὴν ἀρετή του, ἀποκατάσταση ποὺ γίνεται ὅταν ἐκπληρώσει τὴν ἀρετὴ ποὺ τοῦ ἀναλογεῖ. 

Δεύτερη (ἀποκατάσταση γνωρίζει) τὴν ἀποκατάσταση ὅλης τῆς φύσης κατὰ τὴν ἀνάσταση στὴν ἀφθαρσία καὶ τὴν ἀθανασία. 

Τρίτη, αὐτὴ ποὺ κάνει ὑπερβολικὴ χρήση της στοὺς λόγους του ὁ Γρηγόριος Νύσσης, εἶναι ἡ ἑξῆς· ἡ ἀποκατάσταση στὴν ἀρχική της κατάσταση τῶν ψυχικῶν δυνάμεων ποὺ ὑπέπεσαν στὴν ἁμαρτία. Πρέπει δηλαδὴ ὅπως ἡ ὅλη φύση κατὰ τὴν ἀνάσταση θ’ ἀπολαύσει τὴν ἀφθαρσία τῆς σάρκας σὲ χρόνο ποὺ ἐλπίζομε, ἔτσι καὶ οἱ παραστρατημένες δυνάμεις τῆς ψυχῆς στὸ μάκρος τῶν αἰώνων πρέπει ν’ ἀποβάλουν τὶς μνῆμες τῆς κακίας ποὺ ἔχουν ἐναποτεθεῖ σ’ αὐτὲς καὶ ἀφοῦ περάσουν ὅλους τοὺς αἰῶνες χωρὶς νὰ βρίσκουν στάση, νὰ ἔρθουν στὸ Θεό, ποὺ δὲν ἔχει πέρας, κι ἔτσι μὲ τὴν ἐπίγνωση, ὄχι μὲ τὴ μέθεξη τῶν ἀγαθῶν, ν’ ἀναλάβουν τὶς δυνάμεις τους, ν’ ἀποκατασταθοῦν στὴν ἀρχικὴ κατάστασή τους καὶ νὰ δειχθεῖ ὁ δημιουργὸς ἀνεύθυνος ὡς πρὸς τὴν ἁμαρτία.

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ

Η διάκριση μεταξύ “Επίγνωσης” και “Μέθεξης”

Αυτό είναι το κλειδί του κειμένου. Ο Άγιος Θεόδωρος λέει ότι οι δυνάμεις της ψυχής θα αποκατασταθούν στην αρχική τους κατάσταση μέσω της «επιγνώσεως» και όχι μέσω της «μεθέξεως των αγαθών».

Επίγνωση: Σημαίνει ότι ακόμα και οι αμαρτωλοί ή οι δαίμονες θα αναγνωρίσουν κάποια στιγμή ότι ο Θεός είναι η μοναδική αλήθεια και ότι η αμαρτία ήταν μια πλάνη, ένα “μη ον”. Θα καταλάβουν τη δικαιοσύνη του Θεού.

Μέθεξη: Είναι η συμμετοχή στη δόξα και τη χαρά του Θεού. Το κείμενο διευκρινίζει ότι η αποκατάσταση της φύσης (να γίνει πάλι η ψυχή λειτουργική ως προς τις δυνάμεις της) δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο άνθρωπος θα γευτεί τη μακαριότητα.

Αποκατάσταση της Φύσης, όχι της Προαίρεσης

Στην ορθόδοξη θεολογία γίνεται διαχωρισμός μεταξύ του λόγου της φύσεως (αυτό που είμαστε ως δημιουργήματα) και του τρόπου της προαιρέσεως (το πώς χρησιμοποιούμε την ελευθερία μας). Η φύση όλων θα αποκατασταθεί καθώς όλοι θα αναστηθούν, όλοι θα αποκτήσουν αφθαρσία και αθανασία (αυτό είναι το δώρο της Αναστάσεως του Χριστού).

Όμως, η προαίρεση (η ελεύθερη βούληση) παραμένει. Αν κάποιος έχει ταυτίσει την ύπαρξή του με το κακό, η παρουσία του Θεού θα βιώνεται ως «πυρ καθαρτήριον» ή κόλαση, επειδή ο ίδιος δεν επιθυμεί τη μέθεξη με το Αγαθό, παρόλο που η φύση του θα έχει απαλλαγεί από τη φθορά.

“Ο Δημιουργός ανεύθυνος ως προς την αμαρτία”

Ο σκοπός αυτής της «αποκατάστασης» κατά τον άγιο Νύσσης (όπως τον ερμηνεύει ο άγιος Θεόδωρος) είναι να δειχθεί ότι το κακό δεν έχει οντολογική υπόσταση και δεν δημιουργήθηκε από τον Θεό. Στο τέλος του χρόνου, η κακία θα εξαφανιστεί ως «μνήμη» και ενέργεια, ώστε να μην υπάρχει τίποτα που να αντιστρατεύεται τον Θεό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο αμετανόητος άνθρωπος θα γίνει «άγιος» παρά τη θέλησή του.

Η διαφορά με τον Ωριγένη

*Η καταδικασμένη κακοδοξία του Ωριγένη υποστήριζε ότι: Θα υπάρξει τέλος της κολάσεως για όλους (ακόμα και για τον διάβολο) με την έννοια της πλήρους επιστροφής στην ευδαιμονία.

*Η ελευθερία του ανθρώπου καταργείται, αφού ο Θεός «αναγκάζει» τα πάντα να επιστρέψουν σε Αυτόν.

Αντίθετα, η ερμηνεία του αγίου Θεοδώρου για τον Νύσσης τονίζει ότι η αποκατάσταση αφορά την τάξη της κτίσης και την παύση της κυριαρχίας του κακού, αλλά διατηρεί τη διάκριση μεταξύ εκείνων που αγάπησαν τον Θεό (μέθεξη) και εκείνων που απλώς θα αναγνωρίσουν την κυριαρχία Του (επίγνωση), χωρίς να συμμετέχουν στη χαρά Του.

ΠΗΓΗ ΠΑΤΕΡΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΟΥΔΙΤΟΥ – ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ-ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, Ε.Π.Ε 18Β’ – ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ»-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1999 – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. Ευχαριστούμε για την αναδημοσίευση!

& ixthis3.blogspot.com

Σχόλιο: Είχα ακούσει προσωπικά για το θέμα τον μακαριστό π. Γεώργιο Μεταλληνό, να λέγει πως αδίκως κατηγορείται ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης απο την σύγχρονη ακαδημαϊκή θεολογία, και πως ποτέ δεν υποστήριξε στήν πραγματικότητα την αποκατάσταση των πάντων. Και πράγματι απο την απάντηση του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου, γίνεται κατανοητό το γιατί. Εύχεστε. ~ Δημήτρης Ρόδης

«Μη λες: Πολλά αμάρτησα, και γι' αυτό δεν έχω το θάρρος να προσκυνήσω τον Θεό»...

«Μη λες: «Πολλά αμάρτησα, και γι' αυτό δεν έχω το θάρρος να προσκυνήσω τον Θεό». Μην απελπίζεσαι. Απλώς μην αυξάνεις τις αμαρτίες σου από απελπισία, και με τη βοήθεια του Ενός Παντελεήμονα, δεν θα ντραπείς. 

Διότι είπε: «Όποιον έρχεται σε μένα δεν θα τον διώξω». (Ιωάν. 6:37).

Γι' αυτό, να είσαι θαρραλέος και να πιστεύεις ότι Εκείνος είναι ο Αγνός και καθαρίζει όσους πλησιάζουν σε Αυτόν. Αν θέλεις να πετύχεις αληθινή μετάνοια, δείξε την με τις πράξεις σου. Αν έχεις πέσει στην υπερηφάνεια, δείξε ταπεινότητα· αν σε μέθη, δείξε νηφαλιότητα· αν σε μολυσμό, δείξε καθαρότητα ζωής. 

Διότι λέγεται: «Απομακρύνσου από το κακό και κάνε το καλό». (Α' Πέτρ. 3:11)» 

~ Άγιος Γεννάδιος Κωνσταντινουπόλεως 

''Η Χρυσή Αλυσίδα'', 87-89

Το όνομα του Χριστού είναι δύναμις! Το είπε ό ίδιος ό Χριστός...

Το όνομα του Χριστού είναι δύναμις!

Μέγα όνομα! 

Αν δέ' μπορείς να κάνης πολλές προσευχές, αρκεί να επικαλεστείς το όνομα του Χριστού.

Γονάτιζε κάθε βράδυ, προτού να κοιμηθείς· προτού να σας πάρη ό ύπνος, γονείς και παιδιά γονατιστέ κάτω άπ' τις εικόνες και πέστε δυο λέξεις· «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησαν με τον αμαρτωλό».

Αν πεις με την καρδιά σου το «Κύριε Ίησοϋ Χριστέ...», το όνομα αυτό κατεβάζει τα άστρα από τον ουρανό!

Το είπε ό ίδιος ό Χριστός· Στο όνομα μου θα βγάλετε δαιμόνια, στο όνομα μου θα θεραπεύετε αρρώστιες, στο όνομα μου θα ανασταίνετε νεκρούς, στο όνομα μου θα μετακινείτε βουνά.

Έχει δύναμη το όνομα του Χριστού, αρκεί να το αναφέρουμε με ευλάβεια και με πίστη!

~ Μητρ. Αυγουστίνος Καντιώτης

Η Βασιλεία του Θεού ~ π. Γεώργιος Μεταλληνός

Η Βασιλεία του Θεού.

(Ἀποσπάσματα ἀπό κηρυγματικές σκέψεις τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ στό Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς μετά τά Φῶτα).

«Μετανοεῖτε· ἤγγικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. δ΄17)

Ὁ Χριστός μας χρησιμοποιεῖ τό ρῆμα «ἤγγικε» μέ τήν κυριολεκτική του σημασία. Ἔχει ἔλθει -εἶναι σάν νά λέγει- ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Βρίσκεται πάνω στή γῆ. Ὅπου ὁ Χριστός, ἐκεῖ καί ἡ βασιλεία Του, ἡ «δεσποτεία» Του, ὅπως λέγουν οἱ ὕμνοι μας.

Ἀπό τήν στιγμή τῆς ἐνσαρκώσεώς Του ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βρίσκεται ἀνάμεσά μας. Διά τοῦ Χριστοῦ ἦλθε ὁ Θεός στούς ἀνθρώπους. Ὁλόκληρο τό Εὐαγγέλιο δέν εἶναι παρά ἕνας ὁδηγός στόν χῶρο τῆς βασιλείας τοῦ Χριστοῦ.

Ἡ «βασιλεία τοῦ Θεοῦ» δέν εἶναι οὔτε μόνο πνευματική καί οὐράνια, οὔτε μόνο ὑλική καί γήϊνη. Εἶναι πραγματικότητα καί πνευματική καί ἱστορική. Ταυτίζεται μέ τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ μας. Εἶναι ἡ νέα τάξη πραγμάτων πού ἐγκαθίδρυσε ὁ Χριστός στόν κόσμο καί σχετίζεται μέ τό αἴτημα τῆς Κυριακῆς προσευχῆς «γενηθήτω τό θέλημά σου». Ἡ κατάσταση ἐκείνη, πού πραγματοποιεῖται μέ τήν αὐτοπαράδοση στό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί τήν εἰλικρινή καί ἀνυστερόβουλη ἀγάπη πρός τόν συνάνθρωπο.

«Βασιλεία τοῦ Θεοῦ» ἦταν ὁ παράδεισος. Βασιλεία, πού χάθηκε γιά τόν ἄνθρωπο, ἐξ αἰτίας τῆς ἁμαρτίας του. Ἄν ὁ παλαιός ὅμως παράδεισος ἔκλεισε μέ τήν ἁμαρτία, «ἠνέωκται» νέος παράδεισος διά τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

Ὁ νέος αὐτός παράδεισος εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ἡ ἐπί γῆς φανέρωση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἐν Χριστῷ. Στή «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ» εἰσέρχεται ὁ ἄνθρωπος -κάθε ἄνθρωπος- μέ τό βάπτισμα καί τήν μετάνοια.

Τό χρέος τῶν χριστιανῶν συνίσταται στόν ἀγώνα γιά τήν ἑδραίωση καί ἐξάπλωση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο. Ὅποιος ἀδιαφορεῖ γιά τό ἔργο αὐτό, ἀδιαφορεῖ γιά τό ἔργο τοῦ Χριστοῦ καί ἄρα τό ἀπορρίπτει.

*****

Ἀπό τό βιβλίο τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, σελ. 251, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη».

το απέστειλε ο κ. Φώτιος Μιχαήλ, ιατρός

tasthyras.wordpress.com

Τὰ ἅγια Θεοφάνεια. Ὁ ἁγιασμὸς τῶν ὑδάτων καὶ τῶν ἀνθρώπων... ~ ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ὁ ἁγιασμός τῶν ὑδάτων καί τῶν ἀνθρώπων.

 (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης

«Μέγας εἶ, Κύριε, καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου, καὶ οὐδείς λόγος ἐξαρκέσει πρὸς ὕμνον τῶν θαυμασίων σου» (Σωφρ. Ἰεροσ. εὐχὴ Μ. Ἁγιασμ.)

Ἡ ὕλη ποὺ ἀγγίζουμε, ἀγαπητοί μου, ἔχει ὡρισμένο βάρος καὶ ἔκτασι· δὲν εἶνε τυχαῖο δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. Τὸ ἐλαχιστότερο τμῆμα της, τὸ ἄτομο οὐρανίου, κλείνει μέσα του μυστήριο· προκαλεῖ θαυμασμό, διότι κατὰ τὴν διάσπασί του ἐκλύεται ἀσύλληπτη δύναμις καὶ ἀναδίδεται τρίφωτη λάμψι, ποὺ παραπέμπει στὸ μυστήριο τῆς ἁγίας Τριάδος.

Ἡ ὕλη διακρίνεται σήμερα σὲ πολλὰ στοιχεῖα. Οἱ ἀρχαῖοι διέκριναν τέσσερα· τὴ γῆ (τὸ χῶμα), τὴ φωτιά, τὸν ἀέρα καὶ τὸ νερό. Θ᾽ ἀκούσουμε τώρα καὶ μία σχετικὴ εὐχὴ τοῦ Ἁγιασμοῦ ποὺ ὑμνεῖ τὸ μεγαλεῖο τῆς φύσεως.

Τὸ νερό, λοιπόν, εἶνε ἕνα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς θείας δημιουργίας. Προσφέρεται εἴτε ὡς σταγόνες ποὺ πέφτουν ἀπὸ τὸν οὐρανὸ (καὶ μὲ τὴ βλάστησι φυτῶν καὶ δέντρων μεταβάλλονται σὲ «χρυσάφι»), εἴτε σὰν πηγή, εἴτε σὰν ῥυάκι ταπεινό, εἴτε σὰν ποταμὸς καὶ καταρράκτης ὁρμητικός, εἴτε σὰν λίμνες, θάλασσες καὶ ὠκεανοὶ ἀπέραντοι· εἶνε πράγματι μιὰ εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Καλύπτει τὰ δύο τρίτα (2/3) τῆς ἐπιφανείας τοῦ πλανήτου μας.

Τί εἶνε ἕνα ποτήρι νερό; Τώρα τὸ περιφρονοῦμε· ἂν ὅμως στερέψουν κάποτε πηγὲς καὶ ποτάμια, τότε οἱ ἄνθρωποι θὰ γλείφουν μὲ τὴ γλῶσσα τοὺς βράχους γιὰ νὰ δροσιστοῦν. Ἕνα ποτήρι νερὸ ἀξίζει περισσότερο ἀπὸ ἕνα ποτήρι χρυσόσκονη. Δὲν τὸ αἰσθανόμαστε αὐτὸ ἐμεῖς ποὺ ἀπολαμβάνουμε μὲ ἀφθονία τὰ ὑλικὰ ἀγαθά· τὸ αἰσθάνονται ὅμως οἱ ὁδοιπόροι στὴ Σαχάρα· τὸ αἰσθάνθηκαν καὶ οἱ πατέρες μας περνώντας τὴν Ἁλμυρὰ Ἔρημο. Τὸ αἰσθάνθηκαν ἀκόμη καὶ οἱ ἀστροναῦτες, ὅταν ἔφτασαν στὴ Σελήνη καὶ ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶπε· Πότε, Θεέ μου, νὰ κατεβῶ στὴ Γῆ, ν᾽ ἀνοίξω τὴν κάνουλα τοῦ σπιτιοῦ μου, νὰ πιῶ νὰ δροσιστῶ!… Τὸ νερό, λοιπόν, εἶνε εὐλογία, δῶρο Θεοῦ· δροσίζει καὶ καθαρίζει.

Ἀλλὰ κάποτε τὸ νερὸ αὐτὸ γίνεται καὶ κατάρα! Πότε; Ὅταν μία καταρρακτώδης βροχὴ προξενῇ πλημμῦρες καὶ ζημιές· ὅταν ἕνας ποταμὸς ξεχειλίζῃ, σπάζῃ φράγματα καὶ σαρώνῃ ἐκτάσεις, καλλιέργειες κ᾽ ἐγκαταστάσεις· πρὸ παντὸς δὲ ὅταν μία ἀγριεμένη θάλασσα ὑψώνῃ κύματα, προκαλῇ ναυάγια, πνίγῃ πλοῖα καὶ ἀνθρώπινες ζωές. Στὰ νησιά μας ὑπάρχουν σπίτια ναυτικῶν μαυροφορεμένα· γυναῖκες κλαῖνε συζύγους καὶ παιδιά τους, ποὺ τοὺς ἔφαγε τὸ ὑγρὸ θηρίο.

Γι᾽ αὐτὸ τὸ λόγο ὑπάρχει καὶ ἡ δοξασία, ὅτι κάτω σὲ σκοτεινοὺς βυθοὺς τῆς θαλάσσης, σὲ χιλιάδες μέτρα βάθος, ὑπάρχουν κήτη μεγάλα, ὁ Λεβιάθαν, σύμβολο σκοτεινῶν δυνάμεων τοῦ σατανᾶ. Καὶ γι᾽ αὐτὸ ἀκοῦμε στὴν εὐχὴ τοῦ Ἁγιασμοῦ ὅτι ὁ Κύριος, καταπέμψας τὸ πανάγιόν του Πνεῦμα, «τὰς κεφαλὰς τῶν ἐκεῖ σε ἐμφωλευόντων συνέτριψε δρακόντων».

Καὶ ἡ ἀγριεμένη θάλασσα πρέπει νὰ ἠρεμήσῃ. Γι᾽ αὐτὸ ἀκριβῶς σήμερα ἁγιάζονται τὰ ὕδατα. Τὸ πιστεύουν αὐτὸ οἱ ἁπλοϊκοί μας Χριστιανοί. Βλέπεις τὸ νησιώτη, ποὺ παίρνει τὸ ἁγίασμα καὶ ῥαντίζει τὴ θάλασσα· βλέπεις τὸ γεωργό, ποὺ πάει στὰ χωράφια καὶ ῥαντίζει τὰ δέντρα του· τὸ βοσκό, ποὺ ῥαντίζει τὸ κοπάδι του· τὸ ναυτικό, ποὺ περιμένει ν᾽ ἁγιαστοῦν τὰ νερὰ καὶ μετὰ ν᾽ ἀποπλεύσῃ. Κάνει τὸ σταυρό του μὲ πίστι, τὰ δάκρυά του πέφτουν στὸ ἁλμυρὸ νερὸ καὶ ἡ θάλασσα γίνεται ἁγιασμένη, ὅπως λέει ὁ Παπαδιαμάντης σ᾽ ἕνα διήγημά του. Δὲν εἶνε μῦθος, ὄχι. Ἡ πίστι εἶνε μεγάλο πρᾶγμα. 

Ἄκουσα εὐσεβεῖς ναυτικούς μας νὰ λένε, ὅτι στὸν Ἀτλαντικὸ Ὠκεανό, στὴν ἀγριεμένη θάλασσα, ἐκεῖ ποὺ τὸ κῦμα ἦταν πελώριο καὶ τὸ θηρίο τῆς θαλάσσης ἦταν ἕτοιμο νὰ τοὺς καταπιῇ, ἔρριξαν ἁγίασμα ἀπὸ τὴν πρύμη τοῦ πλοίου καὶ ἀμέσως ἡ θάλασσα γαλήνευσε. «Μέγας εἶ(σαι), Κύριε, καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου, καὶ οὐδείς λόγος ἐξαρκέσει πρὸς ὕμνον τῶν θαυμασίων σου»(εὐχ. Μ. Ἁγιασμ.). Ὅπως ὁ Κύριος στὸ Εὐαγγέλιο εἶπε στὴ θάλασσα «Πεφίμωσο» (Μάρκ. 4,39), κατὰ παρόμοιο τρόπο καὶ σήμερα διὰ τοῦ ἁγιασμοῦ εἰρηνεύουν τὰ ὕδατα.

* * *

Ἀλλὰ ἡ σημερινὴ ἡμέρα, ἀγαπητοί μου, δὲν εἶνε μόνο γιὰ τὸν ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων, εἶνε καὶ γιὰ κάτι ἄλλο ἀνώτερο. Ποιό δηλαδή; Δὲν ἁγιάζονται μόνο τὰ ὕδατα, ἐκλεκτὸ στοιχεῖο τῆς δημιουργίας ποὺ ἐλλείπει παντελῶς στοὺς ἄλλους πλανῆτες· ἁγιάζεται καὶ ὁ ἄνθρωπος. Σᾶς παρακαλῶ προσέξτε μιὰ θεολογικὴ σκέψι μου ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ μυστηρίου.

Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος, ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε ἀπὸ τὰ παιδικά μας χρόνια, παρέβησαν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἁμάρτησαν. Ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη μπῆκε στὸν ἄνθρωπο τὸ μικρόβιο τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου, καὶ αὐτὸ κληρονομικῶς μεταδόθηκε ἀπὸ γενεὰ σὲ γενεὰ καὶ ἔφθασε ἕως ἐμᾶς. Αὐτὸ στὴν θεολογικὴ σκέψι ὀνομάζεται «προπατορικὸ ἁμάρτημα» ἤ, ἂν θέλετε στὴν ἐπιστημονικὴ σκέψι, «ὑποσυνείδητο». 

Ἂν τὸ πῇς ὑποσυνείδητο, ἄ σπουδαῖο πρᾶγμα! ἂν τὸ πῇς προπατορικὸ ἁμάρτημα, ἄ καλογερικὰ πράγματα. 

Ἀλλ᾽ ὅπως καὶ νὰ τὸ ποῦμε, πρόκειται γιὰ τὸ ἴδιο πρᾶγμα. Ὅπως ἡ θάλασσα μέσα βαθειὰ ἔχει φοβερὰ κήτη καὶ θηρία καὶ κρύβει ἀβύσσους ἀνεξιχνίαστες, ἔτσι καὶ ἡ καρδιὰ κάθε ἀνθρώπου κρύβει ἄβυσσο. Βαθειὰ εἶνε ἡ θάλασσα, ἀλλὰ βαθύτερη εἶνε ἡ καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου (βλ. Ψαλμ. 63,7. Ἰερ. 17,9). Ὤ τὸ μυστήριο τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου! Ἔπεσε ὁ ἄνθρωπος, ὁ Ἀδὰμ καὶ ὅλοι ἐμεῖς ποὺ καταγόμεθα ἀπὸ τὸν Ἀδάμ. Ἀναστενάζουμε γιὰ ἕνα καὶ μόνο πρᾶγμα· διότι δὲν εἴμαστε ἐν τάξει ἀπέναντι στὸ Θεὸ καὶ τὸ Νόμο του. Μᾶς τύπτει μέσα μας ἡ συνείδησι, σειόμεθα ἐκ θεμελίων.

Μέσα στὰ δισεκατομμύρια τῶν ἀνθρώπων ἕνας μόνο γεννήθηκε ἀναμάρτητος· αὐτὸς εἶνε ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός.

–Ἀλλ᾽ ἀφοῦ εἶνε ἀναμάρτητος, θὰ μοῦ πῆτε, γιατί λοιπὸν βαπτίστηκε; καλὰ ἐμεῖς, βαπτιζόμαστε ὡς ἁμαρτωλοί, ἀλλὰ ὁ Χριστὸς γιατί; ἀφοῦ «ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ» (Α΄ Πέτρ. 2,22).

Βαπτίζεται, ἀγαπητοί μου, ὄχι διότι εἶνε ἁμαρτωλός, ἀλλὰ διότι θέλει καὶ παρουσιάζεται ὡς ἁμαρτωλός. Ἔρχεται ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἀλλὰ καὶ γενάρχης τοῦ νέου κόσμου, νέος Ἀδάμ. Καὶ ὅπως ἕλκουμε τὴ φυσικὴ καταγωγή μας ἀπὸ τὸν παλαιὸ Ἀδάμ, ἔτσι τώρα πρέπει νὰ γίνουμε πνευματικὰ συγγενεῖς μὲ τὸ νέο Ἀδάμ, τὸ Χριστό. Βαπτίζεται λοιπὸν ἐκεῖνος γιὰ ἐμᾶς, καὶ μὲ τὸ βάπτισμά του μᾶς διδάσκει τὴ μεγάλη ἀλήθεια· γιὰ νὰ σωθοῦμε, πρέπει νὰ βαπτιστοῦμε στὸ ὄνομά Του. Γι᾽ αὐτὸ ὁμολογοῦμε «ἓν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» (Σύμβ. πίστ. 11).

Εἶνε ἀναγκαῖο τὸ βάπτισμα, δὲν σῴζεται ὁ ἁμαρτωλὸς χωρὶς αὐτό. Τὸ εἶπε ὁ Χριστός· «Ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς σωθήσεται» (Μάρκ. 16,16). Τὸ νερὸ τῆς κολυμβήθρας δὲν εἶνε κοινὸ νερό· εἶνε ἀνώτερο τοῦ Ἰορδάνου. Ὅπως τὸ ψωμάκι ποὺ εἶνε στὴν ἁγία τράπεζα ὅταν τὸ εὐλογήσῃ ὁ ἱερεὺς δὲν εἶνε πλέον κοινὸ ψωμί, εἶνε σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ – τὸ μέγα μυστήριο τῆς ἐνσαρκώσεως τοῦ Θεοῦ μας, ἔτσι καὶ τὸ νερὸ στὴν κολυμβήθρα, ἅμα τὸ εὐλογήσῃ ὁ ἱερεύς, παίρνει πλέον θαυματουργικὴ δύναμι. Ἐκείνη τὴν ὥρα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο –ἐὰν τὸ πιστεύῃς– κατέρχεται καὶ σὰν ἀόρατη φωτιὰ καίει. Ὅπως ἡ φωτιὰ καθαρίζει τὸ σίδερο ἀπὸ τὴ σκουριά, ἔτσι ἡ φωτιὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος καθαρίζει τὸν θνητὸ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία.

Ἐκεῖ λοιπόν, μέσα στὴν κολυμβήθρα, συντελεῖται τὸ μυστήριο τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ψυχή μας πρὸ τοῦ βαπτίσματος εἶνε μαύρη σὰν τὰ φτερὰ τοῦ κόρακα· μετὰ τὸ βάπτισμα γίνεται λευκὴ σὰν τὸ περιστέρι ποὺ πέταξε ἐπάνω ἀπὸ τὰ ῥεῖθρα τοῦ Ἰορδάνου. Γι᾽ αὐτὸ οἱ πιστοί, ὅταν βαπτίζονται, ντύνονται μὲ ἄσπρη φορεσιά, σύμβολο τῆς καθάρσεως καὶ ἀθῳότητος.

Μετὰ τὸ βάπτισμα τί γίνεται, ἀγαπητοί μου; Σᾶς ἐρωτῶ· τὰ μετὰ τὸ βάπτισμα ἁμαρτήματα συγχωροῦνται; Στὴν πρώτη Ἐκκλησία ὑπῆρξε μία διχόνοια. Κάποιοι αἱρετικοὶ ἔλεγαν, ὅτι μόνο τὰ πρὸ τοῦ βαπτίσματος ἁμαρτήματα συγχωροῦνται, τὸ μετὰ βάπτισμα ὄχι. Ἐὰν αὐτὴ ἡ θεωρία ἀλήθευε, τότε κανείς δὲν θά ᾽βλεπε τὸν οὐρανό, ὁ παράδεισος θὰ ἦταν ἀπλησίαστος. Ἀλλὰ ἡ θεία πρόνοια, ὁ ὠκεανὸς τῆς θείας ἀγάπης καὶ τῶν οἰκτιρμῶν, ὁ Χριστὸς στὸ Εὐαγγέλιο θέσπισε ὡς δεύτερο βάπτισμα τὴ μετάνοια καὶ ἱερὰ ἐξομολόγησι.

Διατηροῦμε τὸν χιτῶνα τοῦ βαπτίσματος καθαρὸ καὶ ἀμόλυντο; Θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν διατηροῦμε. Δυστυχῶς τὸν μολύνουμε. Λοιπὸν ἂς χύνουμε καθαρτικὰ δάκρυα μετανοίας, γιὰ νὰ θεραπευώμαστε ὅπως ὁ Νεεμὰν ὁ Σῦρος. «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε» (Γαλ. 3,27), ψάλλει ὡραῖα σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας. Καθένας μας ἂς ἐξετάσῃ τὸν ἑαυτό του πῶς ζῇ, ὡς ἄνθρωπος, ὡς Ἕλληνας, ὡς Ὀρθόδοξος Χριστιανός· ζῇ ὡς ἄγγελος ἢ ὡς δαίμονας προσθέτει ἁμαρτίες ἐπὶ ἁμαρτιῶν;

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν Τρίτη 6-1-1981 πρωί. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 8-12-2026.

Μέγας Βασίλειος, ὁ Ἅγιος Ἱεράρχης καί ἄγρυπνος Ἐπίσκοπος.

Γράφει ὁ κ. Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

Ὁ Μέγας Βασίλειος δέν εἶναι μονάχα ὁ Ἅγιος Ἱεράρχης τῆς ἀγάπης, τῶν θεοφώτιστων διδαχῶν, τῶν γραμμάτων καί τῶν ἐπιστημῶν, τῆς ἄσκησης καί τῆς ἀρετῆς.

Εἶναι ταυτόχρονα καί ὁ τολμηρός ὁμολογητής τῆς Πίστεως, ὁ αὐστηρότατος διώκτης τῶν αἱρέσεων, ὁ ἄγρυπνος Ἐπίσκοπος, ὁ ὄντως ποιμήν.

Στά χρόνια τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, ἡ Ἐκκλησία ταλανιζόταν ἀπό τήν διάδοση δύο κυρίως αἱρέσεων: Τοῦ Ἀρείου καί τοῦ Σαβελλίου. Ἡ αἵρεση τοῦ Ἀρείου εἶχε καταδικασθεῖ ἤδη ἀπό τήν πρώτη Οἰκουμενική Σύνοδο (325).

Ἐντούτοις, κατά τά χρόνια τοῦ ἁγίου Μεγάλου Βασιλείου (330-379), οἱ ὀπαδοί τῶν κακοδοξιῶν τοῦ Ἀρείου εἶχαν τόσο πληθυνθεῖ, ὥστε κατάφεραν καί πῆραν στά χέρια τους τό σύνολο σχεδόν τῶν Ἱερῶν Ναῶν.

Τό γεγονός αὐτό ἀποκαλύπτεται σέ μιά ἐπιστολή τοῦ Ἁγίου, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται “τοῖς Δυτικοῖς Ἐπισκόποις”. Στήν ἐπιστολή του αὐτή ὁ Μέγας Βασίλειος περιγράφει λεπτομερῶς ὅλα τά βάσανα, πού ὑπέστησαν οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί ἐξ αἰτίας τῆς ἄρνησής τους νά ἀποδεχθοῦν τίς κακοδοξίες τοῦ Ἀρείου...

Τά λόγια του εἶναι τόσο ἐπίκαιρα! Θαρρεῖς καί γράφτηκαν, γιά νά περιγράψουν ἐπακριβῶς τίς διώξεις καί τήν κατασυκοφάντηση τῶν ὁμολογητῶν τῆς Πίστεως τῶν ἡμερῶν μας.

Ἐκείνων, δηλαδή, τῶν Πιστῶν, πού ἀγωνίζονται σήμερα μέ φιλότιμο ἐναντίον τοῦ οἰκουμενισμοῦ.

Γράφει ὁ Ἅγιος: Τά πλήθη, ἀφοῦ ἐγκατέλειψαν τούς οἴκους τῆς προσευχῆς, συναθροίζονται στίς ἐρημιές. Τό θέαμα εἶναι ἐλεεινό: Γυναῖκες καί παιδιά καί γέροντες καί ἄλλοι ἀσθενεῖς, κάτω ἀπό ραγδαῖες βροχές καί χιονοπτώσεις καί ἀνέμους καί χειμωνιάτικους παγετούς, ἀλλ’ ἐπίσης καί τό καλοκαίρι κάτω ἀπό τόν φλογερό ἥλιο, ταλαιπωροῦνται στό ὕπαιθρο.

“Καί ταῦτα πάσχουσι διά τό τῆς πονηρᾶς ζύμης Ἀρείου γενέσθαι μή καταδέχεσθαι”. Καί τά ὑποφέρουν ὅλα αὐτά, διότι δέν δέχθηκαν τήν πονηρή ζύμη (τήν αἵρεση) τοῦ Ἀρείου. (Ἐπιστολή 242, Τοῖς Δυτικοῖς Ἐπισκοποις, 2, ΕΠΕ 2, 28)

Σέ ἄλλη ἐπιστολή του ὁ Μέγας Βασίλειος, ἀπευθυνόμενος “τοῖς ὑφ’ ἑαυτόν ἀσκηταῖς”, δίνει γραμμή στά πνευματικά του παιδιά καί διδάσκει μέ σαφήνεια ποιά ἀκριβῶς πρέπει νά εἶναι ἡ στάση μας ἀπέναντι στούς αἱρετικούς.

Γράφει ὁ Ἅγιος: “Ἡμεῖς γάρ ὁμοίως καί τούς τά Σαβελλίου νοσοῦντας καί τούς τά Ἀρείου δόγματα ἐκδικοῦντας ὡς ἀσεβεῖς ἀποφεύγομεν καί ἀναθεματίζομεν”. (Ἐπιστολή 226, Τοῖς ὑφ’ ἑαυτόν ἀσκηταῖς, 4, ΕΠΕ 3, 108)

Μετάφραση: Ἐμεῖς ἀποφεύγουμε ἐξίσου ὡς ἀσεβεῖς καί ἀναθεματίζουμε τόσο ἐκείνους πού πάσχουν ἀπό τή νόσο (τήν αἵρεση) τοῦ Σαβελλίου, ὅσο καί ἐκείνους πού ὑποστηρίζουν τά δόγματα τοῦ Ἀρείου.

Ἡ πονηρία καί ἡ δολιότητα τῶν αἱρετικῶν (χαρακτηριστικά ὅλων τῶν αἱρετικῶν, ὅλων τῶν ἐποχῶν) εἶναι στοιχεῖα, πού δέν διαφεύγουν τῆς προσοχῆς τοῦ Μεγάλου Βασιλείου.

Σέ ἐπιστολή του, πού ἀπευθύνεται “τοῖς Ἀλεξανδρεῦσιν”, μεταξύ τῶν ἄλλων γράφει σχετικά: Ἐπειδή ὁ διάβολος εἶδε ὅτι μέ τούς διωγμούς ἡ Ἐκκλησία πληθύνεται καί ἀκμάζει περισσότερο, ἄλλαξε τὴν γνώμη του καί δέν πολεμάει πλέον φανερά. Τί κάνει; Τοποθετεῖ γιά τούς πιστούς κρυφά καρτέρια, σκεπάζοντας τήν δολιότητα τῶν αἱρετικῶν μέ τό ὄνομα τοῦ χριστιανοῦ πού περιφέρουν. (Ἐπιστολή 139, Ἀλεξανδρεῦσιν, 1, ΕΠΕ 3,64)

“Κεκρυμμένα ἡμῖν τά ἔνεδρα τίθησι καλύπτων αὐτῶν τήν ἐπιβουλήν διά τοῦ ὀνόματος ὅ περιφέρουσι… Τό Χριστιανῶν ὄνομα ἔχει καί τούς διώκοντας”.

Ἐφόσον καί οἱ διῶκτες μας λένε ὅτι εἶναι τάχα Χριστιανοί, ἐνῷ θά πάθουμε τά ἴδια μέ τούς πατέρες μας, ἐντούτοις δέν θά φαίνεται ὅτι πάσχουμε γιά τόν Χριστό.

Ἡ συμμετοχή μας στό λεγόμενο παγκόσμιο συμβούλιο ἐκκλησιῶν (στήν κουρελού τοῦ διαβόλου, ὅπως ἔλεγε καί ὁ Ἅγιος γέροντάς μας Παΐσιος), ὅπως ἐπίσης καί οἱ περιβόητοι “διαχριστιανικοί διάλογοι” δέν μένουν στό ἀπυρόβλητο ἀπό τόν πανεπίκαιρο Μέγα Ἱεράρχη Βασίλειο.

Γιά τούς ἀφελεῖς τῶν Ὀρθοδόξων πού, μέσῳ αὐτῶν τῶν πρακτικῶν, προσδοκοῦν μετάνοια καί ἐπιστροφή τῶν κακοδόξων αἱρετικῶν, γράφει ὁ Ἅγιος (Ἐπιστολή πρός Θεόσδοτον, Ἐπίσκοπον Νικοπόλεως):

“Οὔτε ὁ Αἰθίοψ ἀλλάξει ποτέ τό δέρμα αὐτοῦ, οὔτε ὁ ἐν διαστρόφοις δόγμασι συντραφείς ἀποτρίψασθαι δύναται τό κακόν τῆς αἱρέσεως”. (Ἐπιστολή 130, Θεοδότῳ Ἐπισκόπῳ Νικοπόλεως, 1, ΕΠΕ 2, 132)

Μετάφραση: Οὔτε ὁ Αἰθίοπας θά ἀλλάξει ποτέ τό δέρμα του, οὔτε ἐκεῖνος, πού ἀνατράφηκε μέ διεστραμμένα δόγματα, θά ἀποτινάξει τό κακό τῆς αἱρέσεως.

Καί συμπληρώνει ὁ Μέγας Βασίλειος σέ ἐπιστολή, πού τήν ἀπευθύνει πρός τόν Ἐπίσκοπο Σαμοσάτων Εὐσέβιον:

“Ἐάν μέν οὖν πεισθῶσί σοι, ταῦτα ἄριστα. Εἰ δέ μή, γνωρίσατε τούς πολεμοποιούς καί παύσασθε ἡμῖν τοῦ λοιποῦ περί διαλόγων ἐπιστέλλοντες”. (Ἐπιστολή 128, Εὐσεβίῳ Ἐπισκόπῳ Σαμοσάτων, 3, ΕΠΕ 1, 274-276)

Μετάφραση: Ἄν, λοιπόν, σᾶς ἀκούσουν οἱ αἱρετικοί καί πεισθοῦν, αὐτό εἶναι τό ἄριστο. Ἄν, ὅμως, δέν πεισθοῦν, μάθετε ποιοί εἶναι οἱ αἴτιοι τοῦ πολέμου καί πάψτε στό ἑξῆς νά μοῦ γράφετε γιά συμφιλίωση...''

Ὁ ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλησίας μας, σέ ἰδιόμελο στιχηρό, γράφει γιά τόν Ἅγιο Ἱεράρχη Μέγα Βασίλειο: “Τῶν θεοστυγῶν αἱρέσεων τάς βλασφημίας κατέτρωσας”. Τίς βλασφημίες, τίς συκοφαντίες τῶν θεομίσητων αἱρέσεων τίς κατατρόπωσες, τίς διέλυσες.

*****

{1. Ὁ Σαβέλλιος δίδασκε ὅτι ὁ Θεός εἶναι ἕνα πρόσωπο μέ μιά ὑπόσταση καί ὅτι ἐμφανίζεται στήν Παλαιά Διαθήκη ὡς Πατήρ, στήν Καινή Διαθήκη ὡς Υἱός καί στήν Ἐκκλησία ὡς Ἅγιον Πνεῦμα.

2. Ὁ Ἄρειος πίστευε ὅτι ὁ Υἱός δέν εἶναι ὁμοούσιος μέ τόν Πατέρα, ἀλλά κτίσμα τοῦ Πατρός, πού δημιουργήθηκε σέ ὁρισμένο χρόνο.}

ΠΗΓΗ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, τοῦ Βασιλείου Χαρώνη. πηγή:orthodoxostypos.gr & makkavaios.blogspot.com

Πως έγινε τούτο το καταπληκτικό και αξιοθαύμαστο; Χριστός γεννάται, δοξάσατε!

Χριστός γεννάται, δοξάσατε!

Πως έγινε τούτο το καταπληκτικό και αξιοθαύμαστο; Ένεκα της δικής Του αγαθότητας και όπως ένας βασιλέας βγάζει τη βασιλική στολή, και σαν απλός στρατιώτης ρίχνεται στη μάχη...

για να μη αναγνωρισθεί από τον εχθρό και έτσι και ο Χριστός ήρθε με ανθρώπινη μορφή, για να μην αναγνωρισθεί, και αποφύγει ο εχθρός τη σύγκρουση μαζί του...

αλλά και για να μη φοβίσει τους ανθρώπους, γιατί ήρθε για να τους σώσει, και λυτρώσει...

~ Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου

Ο Θεός Λόγος υπέβαλε εαυτόν να φανερωθεί σωματικώς, προκειμένου να προσελκύσει ως Άνθρωπος~

~ Άγιος Αθανάσιος Αλεξανδρείας ο Μέγας,

Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου 16.

«Επειδή λοιπόν ο νους των ανθρώπων εξέπεσε στα αισθητά αντικείμενα, ο Λόγος υπέβαλε εαυτόν να φανερωθεί σωματικώς, προκειμένου να προσελκύσει ως άνθρωπος τους ανθρώπους στον εαυτό Του και να κατευθύνει τις αισθήσεις τους προς τον Ίδιο.

...και κατ' αυτόν τον τρόπο, βλέποντάς Τον ως έναν άνθρωπο, να τους πείσει με τα έργα που εκτελεί ότι δεν είναι μόνο άνθρωπος, αλλά και Θεός, και ο Λόγος, και η Σοφία του αληθινού Θεού.

Αυτό εννοεί επίσης ο Παύλος λέγοντας: “να είστε ριζωμένοι και βασισμένοι στην αγάπη, για να μπορέσετε να κατανοήσετε μαζί με όλους τους αγίους, ποιο είναι το πλάτος και το μήκος και το ύψος και το βάθος, και να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού που υπερβαίνει τη γνώση, για να γεμίσετε με όλη την πληρότητα του Θεού”.

Διότι στον Λόγο που εκτείνεται παντού, και προς τα πάνω και προς τα κάτω και στο βάθος και το πλάτος —προς τα πάνω δηλαδή στη δημιουργία, προς τα κάτω με την ενσάρκωση, στο βάθος δηλαδή στην κόλαση και στο πλάτος δηλαδή στον κόσμο— τα πάντα πληρούνται από τη γνώση περί του Θεού.

Γι' αυτόν τον λόγο δεν τέλεσε τη θυσία για χάρη όλων αμέσως, μόλις ήλθε ανάμεσά μας, παραδίδοντας το σώμα Του στον θάνατο και ανασταίνοντάς το, καθιστώντας εαυτόν τοιουτοτρόπως αόρατο, αλλά και πρώτα έκανε τον εαυτό Του ορατό μέσω του σώματός Του κατοικώντας εντός του και εκτελώντας τέτοια έργα και σημεία, τα οποία θα Τον καθιστούσαν γνωστό όχι ως άνθρωπο αλλά ως Θεό Λόγο.

Διότι διά της ενανθρωπίσεως ο Σωτήρ, εκτέλεσε αμφότερα τα φιλάνθρωπα έργα Του· και το ότι αφάνισε τον θάνατο από εμάς και μας ανακαίνισε, και το ότι, μολονότι αφανής και αόρατος, διαμέσου των πράξεών Του, φανερώθηκε και γνωστοποίησε ότι είναι ο Λόγος του Πατρός, ο ηγεμών και βασιλεύς των πάντων.»

~ Άγιος Αθανάσιος Αλεξανδρείας ο Μέγας,

Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου 16.

Περί πειθαρχίας του Ποιμένος εις το θέλημα του Θεού. ~ Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου

«Μηδέν, άνευ γνώμης σου γινέσθω, 

μηδέ συ άνευ γνώμης Θεού τι πράσσε».

Είναι μία κεντρική ιδέα του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου που συναντάται πυκνώτατα εις τας επιστολάς του.

Το μυστικόν της επιτυχίας της πειθαρχίας των ποιμαινομένων ευρίσκεται εις την πειθαρχίαν του ποιμένος εις το θέλημα του Θεού.

«Μηδέν, άνευ γνώμης σου γινέσθω, μηδέ συ άνευ γνώμης Θεού τι πράσσε».

Τίποτα να μη γίνεται χωρίς την γνώμην σου. 

Μή­τε συ να πράττης κάτι χωρίς την γνώμην του Θεού.

Πάντοτε πρέπει να ερωτά ο ποιμήν προκειμένου να επιβάλη μίαν γνώμην του εις το ποίμνιον: «Αυτό θα το επέβαλλε ο Θεός;». «Θα το ήθελε ο Θεός;». «Θα ωφελήση αυτήν την ψυχήν;». «Θα οικοδόμηση την Εκκλησίαν;».

Κριτήριον ποιμαντικού έργου θα είναι πάντοτε το θέλημα του Θεού το αποβλέπον εις τον σκοπόν του ποιμαντικού έργου που είναι η σωτηρία.

Ο ποιμήν δια να εξασφάλιση αυτήν την πειθαρ­χίαν, πρέπει να ίσταται μεταξύ Θεού και ποιμαινομέ­νων και να εκφράζη ανοθεύτως το θέλημα του Θεού, ζων ο ίδιος ως απολύτως ποιμαινόμενος υπό του Θε­ού.

Να μπορή να λέγη ανά πάσαν στιγμήν: «Κύριος ποιμαίνει με» (Ψαλμ. κβ' 1).

*****

Απόσπασμα απο: ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΑΙ ΠΡΟΤΡΟΠΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΑΓ. ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗΝ ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΦΟΡΟΥ

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»

Σχόλιο Π. κοινωνίας: Aς γνωρίζουν εκείνοι που έλαβαν τις θέσεις του Ποιμένα, και πράττουν τα αντίθετα απο τον νόμο του Θεού, πως την ημέρα της κρίσεως θα βρεθούν υποψήφιοι, και αυτοί, και όσοι τούς επαινούν, να ακούσουν τoν λόγο Του Δεσπότη Χριστού: “Ποτέ δε σας ήξερα· φύγετε μακριά μου, εσείς που αντιστρατεύεστε το νόμο του Θεού”. (κατά Ματθαίον 7.23) 

''Όταν θέλεις να βρεις λύση σε πρόβλημα περίπλοκο''... ~ Όσιος Μάρκος ο Ασκητής

Επιλογές αποφθεγμάτων του Αγίου Mάρκου του Ασκητού

από το Βιβλίo Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, Τόμος Α΄

(Απόδοση στη νέα Ελληνική: Αντώνιος Γαλίτης

Εκδόσεις Το περιβόλι της Παναγίας 1986)

33. Δεν υπάρχει τέλεια προσευχή χωρίς νοερή επίκληση. Όταν χωρίς περισπασμό φωνάζει δυνατά ο νους, θα επακούσει ο Κύριος.

20. Η καρδιά που αγαπά τις ηδονές γίνεται φυλακή και αλυσίδα στην ψυχή κατά την ώρα του θανάτου. Ενώ η φιλόπονη καρδιά είναι πόρτα ανοιχτή.

25. Ο εγκρατής απέχει από τη λαιμαργία. Ο ακτήμονας από την πλεονεξία. Ο ήσυχος από την πολυλογία. Ο αγνός από την φιληδονία. Ο σεμνός από την πορνεία. Ο αυτάρκης από την φιλαργυρία. Ο πράος από την ταραχή. Ο ταπεινός από την κενοδοξία. Ο υποτακτικός από τη φιλονεικία. Ο ελεγκτικός από την υποκρισία. Επίσης, ο προσευχόμενος από την απελπισία, ο φτωχός από τα πολλά χρήματα, ο ομολογητής από την άρνηση, ο μάρτυρας από την ειδωλολατρεία. Βλέπεις πώς κάθε αρετή που γίνεται μέχρι θανάτου, δεν είναι άλλο παρά αποχή από την αμαρτία; Η αποχή από την αμαρτία είναι φυσικό έργο και όχι αντάλλαγμα της Βασιλείας των Ουρανών.

29. Εκείνος που θέλει να περάσει τη νοητή θάλασσα των παθών, μακροθυμεί, ταπεινοφρονεί, αγρυπνεί, εγκρατεύεται. Αν προσπαθήσει να περάσει χωρίς αυτά τα τέσσερα, ταράζει μόνο την καρδιά, να περάσει όμως δεν μπορεί.

49. Δεν είναι δυνατό να συγχωρήσει κανείς με την καρδιά του τα παραπτώματα των άλλων, αν δεν έχει αληθινή πνευματική γνώση, γιατί αυτή φανερώνει τις θλίψεις στον καθένα σαν δικές του.

57. Εκείνος που κάνει το καλό και ζητεί ανταπόδοση, δεν υπηρετεί τον Θεό αλλά το θέλημά του

61. Η χάρη δόθηκε μυστικά σε όσους βαπτίσθηκαν στο όνομα του Χριστού, ενεργεί όμως σ’ αυτούς ανάλογα με την εργασία των εντολών. Και κρυφά η χάρη δεν παύει να μας βοηθεί, από εμάς όμως εξαρτάται να πράττουμε το αγαθό κατά δύναμη.

62. Στην αρχή η χάρη κατά κάποιο τρόπο που αρμόζει στον Θεό, ανασηκώνει την πεσμένη συνείδηση. Γι’ αυτό και κακοποιοί που μετανόησαν ευαρέστησαν τον Θεό.

63. Άλλοτε η χάρη είναι κρυμμένη στη διδασκαλία του πλησίον μας. Κάποτε ακολουθεί την ανάγνωση και με φυσική ακολουθία διδάσκει τη δική της αλήθεια. Αν λοιπόν της φυσικής αυτής ακολουθίας δεν κρύψουμε το τάλαντο (που λάβαμε με αυτούς τους τρόπους), στη χαρά του Κυρίου ενεργώς θα εισέλθουμε (Ματθ. 25, 14-30).

68. Όταν οι άνθρωποι σου κάνουν κάποια ατιμία, ευθύς σκέψου ότι θα σου έρθει κάποια δόξα από το Θεό. Και για την ατιμία δεν θα νοιώσεις λύπη και ταραχή, αλλά και στη δόξα θα μείνεις πιστός και δεν θα κατακριθείς όταν σου έρθει.

92. Κάθε βαπτισμένος Ορθόδοξος έλαβε μυστικά όλη τη χάρη. Πληροφορείται γι’ αυτό ανάλογα με την εργασία των εντολών.

108. Όσα λέμε ή κάνουμε χωρίς προσευχή, ύστερα βγαίνουν ή σφαλερά ή επιβλαβή, και μας ελέγχουν εμπράκτως.118. Όταν λοιπόν ακούσεις τη Γραφή να λέει για το Άγιο Πνεύμα ότι «κάθησε σε καθένα από τους Αποστόλους»(Πραξ. 2, 3) ή ότι «όρμησε πάνω στον προφήτη»(Α΄ Βασιλ. 11, 6. 16, 13) ή «ενεργεί»(Α΄ Κορ. 12, 11) ή «λυπείται»(Εφ. 4, 30) ή «σβέννυται»(Α΄ Θεσ. 5, 19) ή «παροξύνεται»(Ησ. 63, 10). και πάλι να λέει ότι «άλλοι έχουν τους πρώτους καρπούς»(Ρωμ. 8, 23), ενώ άλλοι «είναι γεμάτοι από το Άγιο Πνεύμα»(Πραξ. 2, 4 κ.α.), εσύ να μη νομίσεις μερισμό ή μετατροπή ή αλλοίωση του Πνεύματος, αλλά πίστευε με τον τρόπο που προείπαμε, ότι είναι αμετάβλητο και αναλλοίωτο και παντοδύναμο. 

Γι’ αυτό και όταν ενεργεί, και εκείνο που είναι μένει, και στον καθένα παρέχει το πρέπον θεοπρεπώς, δηλ. όπως αρμόζει σε Θεό. Γιατί το Πνεύμα σαν ήλιος έχει ντυθεί εντελώς πάνω στους βαπτισμένους. Ο καθένας μας πάλι στο μέτρο που έχει μισήσει τα πάθη που τον σκοτίζουν και τα έχει βγάλει από τη μέση, ανάλογα φωτίζεται. Και κατά το μέτρο που τα αγαπά, σκοτίζεται.

119. Εκείνος που μισεί τα πάθη, βγάζει από τη μέση τις αφορμές τους. Εκείνος που περικυκλώνεται από τις αφορμές, πολεμείται από τα πάθη και χωρίς να θέλει.

128. Εκείνος που απόλαυσε τις ηδονές πέρα από το μέτρο, με εκατονταπλάσιες θλίψεις και στενοχώριες θα πληρώσει την αφθονία των ηδονών.

129. Ο προϊστάμενος οφείλει να λέει στον υποτακτικό το χρέος του, όταν όμως τον παρακούει, να του προαναγγέλει την επιδρομή των κακών.

130. Εκείνος που αδικείται από κάποιον και δεν ζητεί το δίκιο του από αυτόν που τον αδικεί, δείχνει ότι πιστεύει στον Χριστό και εκατονταπλάσια λαμβάνει στην παρούσα ζωή και ζωή αιώνια(Μαρκ. 10, 30) κληρονομεί.

136. Φωτιά που καίει είναι η αμαρτία. Όσο λοιπόν κόψεις το υλικό που την τροφοδοτεί, τόσο και θα σβηστεί. Και όσο υλικό ρίξεις μέσα στη φωτιά, τόσο περισσότερο θα φουντώσει.

144. Άλλο είναι η γνώση των πραγμάτων και άλλο βαθιά γνώση της θείας αλήθειας. Όσο διαφέρει ο ήλιος από τη σελήνη, τόσο η δεύτερη είναι πιο ωφέλιμη από την πρώτη.

145. Η γνώση των πραγμάτων προστίθεται στους ανθρώπους ανάλογα με την εργασία των εντολών. Η βαθιά γνώση της θείας αλήθειας, ανάλογα με την ελπίδα στον Χριστό.

146. Αν θέλεις να σωθείς και να έρθεις σε πλήρη γνώση της αλήθειας (Α΄ Τιμ. 2, 4), να προσπαθείς πάντοτε να ξεπερνάς τα αισθητά και να προσκολλάσαι στον Θεό με μόνη την ελπίδα. Γιατί αν παρασύρεσαι χωρίς να θέλεις, θα σε πολεμούν με προσβολές οι δαιμονικές αρχές και εξουσίες. Όταν όμως τις νικάς με την προσευχή και κρατώντας την ελπίδα στον Θεό, θα αποκτήσεις τη χάρη του Θεού, η οποία θα σε γλυτώσει από τη μέλλουσα οργή.

150. Εκείνος που γνώρισε την αλήθεια δεν αντιστέκεται στα θλιβερά περιστατικά, γιατί γνωρίζει ότι οδηγούν τον άνθρωπο στο φόβο του Θεού.

154. Τα λυπηρά και δυσάρεστα έρχονται εξαιτίας των αμαρτιών που κάναμε πρωτύτερα και φέρνουν μαζί τους ό,τι πρέπει για κάθε αμαρτία.

162. Εκείνος που δεν εγκαταλείπει το θέλημά του για χάρη του θελήματος του Θεού, πεδικλώνεται στα δικά του έργα και γίνεται υπόδουλος των εχθρών δαιμόνων.

168. Εκείνος που παραδέχεται τα παρόντα θλιβερά για χάρη της αναμονής των μελλοντικών αγαθών, έχει βρει την γνώση της αλήθειας. Και εύκολα θα απαλλαγεί από την οργή και από την λύπη.

175. Στον καιρό της θλίψεως να προσέχεις την προσβολή της ηδονής, γιατί εύκολα γίνεται παραδεκτή, επειδή παρηγορεί τη θλίψη.

176. Αν σου δόθηκε από τον Θεό να διδάσκεις και δε σε ακούνε, να θλίβεσαι νοερά χωρίς να ταράζεσαι φανερά. Γιατί όταν θλίβεσαι, δεν θα καταδικαστείς μαζί με αυτόν που σε παρακούει. Αν όμως ταράζεσαι, θα έχεις πειρασμό στο ίδιο πράγμα.

177. Όταν διδάσκεις και εξηγείς, μην κρύψεις τα πρέποντα από τους παρόντες. Τα κόσμια και ευπρεπή να τα πεις καθαρότερα, τα σκληρά με υπαινιγμούς.

184. Εκείνος που έμαθε καλά το νόμο, φοβάται το νομοθέτη. Κι επειδή τον φοβάται αποφεύγει κάθε κακό.

187. Εκείνος που θέλει να αποφύγει τα μελλοντικά λυπηρά, οφείλει να υποφέρει με ευχαρίστηση τα παρόντα. Και έτσι ανταλάσσοντας νοερά το ένα πράγμα με το άλλο, με μικρές θλίψεις θα ξεφύγει μεγάλες τιμωρίες.

193. Εκείνος που δεν γνωρίζει τις τιμωρίες του Θεού, βαδίζει νοερά ένα δρόμο που έχει από τη μία και την άλλη γκρεμνούς και από κάθε άνεμο εύκολα αναποδογυρίζεται. Όταν επαινείται, καμαρώνει και φουσκώνει. Όταν τον κατηγορούν, πικραίνεται. Όταν τρώει καλά, γίνεται ασελγής. Όταν κακοπαθεί, οδύρεται. Όταν εννοεί, επιδεικνύεται. Όταν δεν εννοεί, προσποιείται. Όταν πλουτεί, αλαζονεύεται. Όταν φτωχαίνει, υποκρίνεται. Όταν φάει άφθονα και χορτάσει, γίνεται θρασύς. Όταν νηστεύει γίνεται κενόδοξος. Με εκείνους που τον ελέγχουν, φιλονεικεί. Εκείνους που του δίνουν συγγνώμη τους θεωρεί ανόητους.

186. Υπάρχει ο ειλικρινής που λέει την αλήθεια και οι ανόητοι τον μισούν, κατά τον Απόστολο (Γαλ. 4, 16). Και υπάρχει άλλος που υποκρίνεται και γι’ αυτό τον αγαπούν. Όμως καμιά από αυτές τις ανταποδόσεις δεν κρατάει πολύ καιρό, γιατί ο Κύριος αποδίδει στην ώρα του στον καθένα το πρέπον.

194. Αν λοιπόν δεν λάβει από τον Χριστό κάποιος τη χάρη Του για να αποκτήσει γνώση της αλήθειας και φόβο Θεού, όχι μόνον από τα πάθη, αλλά κι απ’ όσα λυπηρά του συμβαίνουν, τραυματίζεται σοβαρά.

195. Όταν θέλεις να βρεις λύση σε πρόβλημα περίπλοκο, ψάξε γι’ αυτό, τι αρέσει στον Θεό, και θα βρεις την λύση του την ωφέλιμη. 

Πηγές: 

Άγιος Μάρκος ο Ασκητής – Τα 200 κεφάλαια περί του πνευματικού νόμου. 

Τα 226 κεφάλαια περί αυτών που νομίζουν ότι δικαιώνονται από τα έργα τους 

Άγιος Μάρκος ο ασκητής: Περί του Αγίου Βαπτίσματος.